Yeni bir işe başlarken verilen ilk ve en önemli kararlardan biri şirket türünün seçimidir. Bu karar; ödeyeceğiniz vergiyi, kişisel sorumluluğunuzu, muhasebe maliyetinizi ve işinizi büyütme esnekliğinizi doğrudan etkiler.
Şahıs şirketi nedir?
Şahıs işletmesi, tek bir gerçek kişinin kendi adına ticari faaliyet yürüttüğü işletme türüdür. Ayrı bir tüzel kişiliği yoktur; işletme ile işletme sahibi hukuken aynı kişidir.
- Kuruluşu hızlı ve düşük maliyetlidir.
- Kazanç, artan oranlı gelir vergisi tarifesine göre vergilendirilir.
- İşletme sahibi, işletme borçlarından tüm kişisel malvarlığıyla sorumludur.
- Belirli şartlarda işletme defteri tutulabilir; bu da muhasebe maliyetini düşürür.
Limited şirket nedir?
Limited şirket, bir veya daha fazla ortak tarafından kurulan, ayrı tüzel kişiliğe sahip bir sermaye şirketidir.
- Kazanç sabit oranlı kurumlar vergisine tabidir.
- Ortakların sorumluluğu kural olarak koydukları sermaye ile sınırlıdır (kamu borçlarına ilişkin istisnalar saklıdır).
- Bilanço esasına göre defter tutulması zorunludur.
- Kurumsal müşteriler ve ihaleler nezdinde daha güçlü bir görünüm sağlar.
Karşılaştırma tablosu
| Kriter | Şahıs Şirketi | Limited Şirket |
|---|---|---|
| Tüzel kişilik | Yok | Var |
| Vergi | Artan oranlı gelir vergisi | Sabit oranlı kurumlar vergisi |
| Sorumluluk | Sınırsız | Kural olarak sermaye ile sınırlı |
| Kuruluş maliyeti | Düşük | Daha yüksek (noter, sicil, sermaye) |
| Muhasebe maliyeti | Daha düşük | Daha yüksek |
| Kâr dağıtımı | Kazanç doğrudan sahibindir | Kâr payı dağıtımında ayrıca stopaj uygulanır |
Hangisini seçmeliyim?
Genel bir kural olarak:
- Kazancınız düşük veya orta seviyedeyse ve tek başınıza çalışıyorsanız şahıs işletmesi pratik bir başlangıçtır.
- Kazancınız yükseldikçe artan oranlı gelir vergisi, kurumlar vergisine göre dezavantajlı hale gelebilir; bu noktada limited şirkete geçiş değerlendirilmelidir.
- Ortaklı bir yapı kuracaksanız veya ileride yatırım almayı planlıyorsanız sermaye şirketi daha uygundur.
- Genç girişimci istisnası gibi teşviklerden yararlanma şartları şirket türüne göre farklılık gösterir.
Doğru tercih; beklenen ciro, kâr marjı, ortaklık yapısı ve sektörünüze göre değişir. Rakamlarınızla yapılmış bir karşılaştırma için bizimle ücretsiz ön görüşme yapabilirsiniz.
Sonradan şirket türü değiştirilebilir mi?
Evet. Şahıs işletmesi, devir veya nevi değişikliği yoluyla sermaye şirketine dönüştürülebilir. Ancak bu işlemin vergisel sonuçları vardır; zamanlaması ve yöntemi mutlaka önceden planlanmalıdır.
