Genç Girişimci İstisnası 2026: Şartlar ve Bağ-Kur Durumu

24 Eylül 2026· 7 dk okuma

Genç girişimci istisnası, kendi işini kuran gençlerin ilk yıllardaki vergi yükünü hafifletmek için 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun (GVK) mükerrer 20. maddesinde düzenlenen bir kazanç istisnasıdır. Uzun süre bu istisnayla birlikte anılan Bağ-Kur prim desteği ise 2025 yılının sonunda yapılan bir kanun değişikliğiyle kaldırılmıştır. Bu rehberde 2026 yılı itibarıyla genç girişimci istisnasının şartlarını, istisna tutarını, beyan yükümlülüğünü ve sigorta primi tarafında nelerin değiştiğini sade bir dille anlatıyoruz.

Yazıdaki hükümler 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu metinlerinin güncel hâlinden alınmıştır.

Genç girişimci istisnası nedir?

GVK mükerrer 20. maddeye göre; ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti açılan ve mükellefiyet başlangıç tarihinde 29 yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançların, gelir vergisi tarifesinin ikinci diliminde yer alan tutara kadar olan kısmı gelir vergisinden istisnadır.

Kısacası istisna:

• Bir kazanç istisnasıdır; ticari kazanç, zirai kazanç ve serbest meslek kazancını kapsar.
• Gerçek kişilere yöneliktir; kurumlar vergisi mükellefi şirketler kapsam dışındadır.
• Üç yıl sürer ve faaliyete başlanan takvim yılı birinci yıl sayılır.
• Tutar olarak sınırlıdır; sınırı aşan kazanç normal tarifeye göre vergilendirilir.

İstisna tutarı 2026

Kanun metni sabit bir rakam yerine GVK md. 103’teki tarifeye atıf yapar (bu atıf 7440 sayılı Kanunla getirilmiştir). Bu nedenle istisna tutarı her yıl tarifeyle birlikte güncellenir.

Önemli bir ayrıntı: Faaliyete yılın son aylarında başlanırsa o yıl da üç dönemden biri sayılır. Bu nedenle işe başlama tarihinin istisnadan yararlanma süresini fiilen kısaltabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Önemli: İstisna, GVK md. 94’e göre tevkif yoluyla ödenecek vergiyi kapsamaz. Örneğin serbest meslek erbabı olarak kurumsal müşterilere kestiğiniz makbuzlarda yapılan stopaj, istisna nedeniyle ortadan kalkmaz.

İstisnadan yararlanma şartları

Yaş ve ilk mükellefiyet şartına ek olarak Kanun şu şartları arar:

1. İşe başlamanın kanuni süresi içinde bildirilmesi: İşe başlama bildiriminin VUK’ta öngörülen süre içinde yapılmış olması gerekir.
2. Bilfiil çalışma: Kişinin kendi işinde bizzat çalışması veya işi kendisinin sevk ve idare etmesi gerekir. Çırak, kalfa veya yardımcı işçi çalıştırmak ya da askerlik, hastalık, seyahat gibi zorunlu nedenlerle geçici olarak işin başında bulunmamak bu şartı bozmaz.
3. Ortaklıklarda tüm ortakların şartları taşıması: Faaliyet adi ortaklık veya şahıs şirketi (kollektif, adi komandit) bünyesinde yürütülüyorsa, işe başlama tarihi itibarıyla bütün ortakların şartları sağlaması gerekir.
4. Aileden devralınmamış olmak: Faaliyeti durdurulan veya devam eden bir işletmenin ya da mesleki faaliyetin eş veya üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımlarından devralınmamış olması gerekir. Ölüm nedeniyle eş ve çocuklar tarafından devralma bu şartın istisnasıdır.
5. Mevcut bir işe sonradan ortak olmamak: Var olan bir işletmeye veya mesleki faaliyete sonradan ortak olanlar yararlanamaz.

Bu şartlardan birinin sağlanmaması, istisnanın hiç uygulanmaması veya sonradan geri alınması sonucunu doğurabilir. Özellikle aile işletmesinin devralınması ve mevcut bir ortaklığa katılma durumları uygulamada sıkça sorun çıkaran konulardır.

Beyanname vermeye devam etmek gerekir

İstisna, beyan yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Kanuna göre istisna kapsamındaki faaliyetten kazanç elde edilmese veya istisna haddinin altında kazanç elde edilse bile yıllık beyanname verilir. Ayrıca işletmenin defter tutma, belge düzenleme, KDV ve muhtasar beyan gibi diğer yükümlülükleri de devam eder.

Adım adım bakıldığında süreç şöyle işler:

1. İşe başlama bildirimi süresinde yapılır ve vergi mükellefiyeti açılır.
2. Yıl içinde defterler tutulur, belgeler düzenlenir; KDV ve varsa muhtasar beyannameleri verilir.
3. Geçici vergi dönemlerinde istisna dikkate alınarak hesaplama yapılır.
4. Yıllık gelir vergisi beyannamesinde kazanç beyan edilir ve istisna tutarı ayrıca gösterilerek matrahtan düşülür.
5. Üçüncü vergilendirme döneminin sonunda istisna sona erer; dördüncü yıldan itibaren kazancın tamamı genel hükümlere göre vergilendirilir.

Beyan tarihlerini vergi takvimi sayfamızdan takip edebilirsiniz.

Örnek hesaplama

2026 yılında ilk kez şahıs işletmesi açan, 26 yaşındaki bir yazılım geliştiricinin yıl sonunda 600.000 TL ticari kazanç elde ettiğini ve başka geliri olmadığını varsayalım:

1. Ticari kazanç: 600.000 TL
2. Genç girişimci istisnası: 400.000 TL
3. Vergiye tabi kazanç: 600.000 − 400.000 = 200.000 TL
4. Hesaplanan gelir vergisi (2026 tarifesi): 190.000 TL için 28.500 TL + kalan 10.000 TL × %20 = 2.000 TL → 30.500 TL

Aynı kazanç istisna olmadan vergilendirilseydi matrah 600.000 TL olacak ve vergi tarifenin üçüncü dilimine taşınacaktı. Yıl içinde ödenen geçici vergiler ve varsa stopajlar, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Örnek, yalnızca yöntemi göstermek içindir; Bağ-Kur primlerinin indirimi, diğer gider ve indirimler sonucu değiştirebilir.

Üç yıllık süreyi planlarken şu zaman çizelgesi yol gösterici olabilir:

Bağ-Kur prim desteği kaldırıldı

Genç girişimci istisnasından yararlananlara, 5510 sayılı Kanunun 81. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi ile ilk defa kendi adına bağımsız çalışan (4/1-b) sigortalı olmaları hâlinde bir yıl süreyle, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin Hazinece karşılanması şeklinde bir destek sağlanıyordu.

Bu bent, 4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanunun 23. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla 2026 yılında işe başlayan genç girişimciler, gelir vergisi istisnasından yararlanmaya devam etse de Bağ-Kur primlerini kendileri ödemektedir. Destekten daha önce yararlanmaya başlamış olanların durumunun, kişisel kayıtlar üzerinden SGK ile teyit edilmesi önerilir.

Özet: 2026 itibarıyla genç girişimci desteğinin vergi ayağı (GVK mükerrer 20) devam ediyor, sigorta primi ayağı (5510 sayılı Kanun md. 81/1-k) ise kaldırılmış durumda. İş planınızda Bağ-Kur primini gider kalemi olarak öngörmeniz gerekir.

Başvuru ve işe başlama sürecinde dikkat edilecekler

İstisna için ayrı bir “başvuru” yapılmaz; şartları taşıyan mükellef istisnayı beyannamesinde uygular. Bu nedenle ilk adımların doğru atılması belirleyicidir:

• İşe başlama tarihini bilinçli seçin: Faaliyete başlanan yıl, süresi ne kadar kısa olursa olsun üç yıldan biri sayılır.
• Mükellefiyet geçmişinizi kontrol edin: Daha önce ticari, zirai veya mesleki kazanç nedeniyle adınıza mükellefiyet açılmışsa “ilk defa” şartı sağlanmaz.
• Ortaklık planını netleştirin: Ortaklardan birinin yaş veya ilk mükellefiyet şartını taşımaması tüm ortaklığı etkiler.
• Tam mükellefiyet şartını unutmayın: İstisna tam mükellef gerçek kişiler içindir; Türkiye’de yerleşik olmayan dar mükellefler yararlanamaz.
• Belgeleri saklayın: Bilfiil çalışma, devralmama ve ortaklık şartlarının sağlandığını gösteren belgeler, olası bir incelemede ispat aracı olur.

Şahıs şirketi mi, limited şirket mi?

İstisna yalnızca gelir vergisi mükelleflerine uygulandığından, genç girişimciler çoğu zaman işe şahıs işletmesi olarak başlar. Bununla birlikte karar sadece istisnaya göre verilmemelidir:

• Beklenen kazanç istisna tutarını belirgin biçimde aşıyorsa, artan oranlı gelir vergisi tarifesi ile kurumlar vergisi arasındaki fark değerlendirilmelidir.
• Ortaklı bir iş kurulacaksa tüm ortakların şartları taşıması gerekir; ortaklardan biri 29 yaşını doldurmuşsa istisna kaybedilebilir.
• Yatırım alma, kurumsal müşterilerle çalışma ve sorumluluğun sınırlandırılması gibi ihtiyaçlar sermaye şirketini öne çıkarabilir.

Bu karşılaştırmayı ayrıntılı olarak şahıs şirketi mi, limited şirket mi yazımızda ele aldık.

Hangi yapının uygun olduğuna karar verirken ilk üç yılın yanı sıra istisnanın sona ereceği dördüncü yıldan sonraki vergi yükünü de hesaba katmak gerekir.

Sık yapılan hatalar

• İşe başlamayı geç bildirmek: Süresinde yapılmayan bildirim, istisnayı baştan engeller.
• İstisna var diye beyanname vermemek: Kazanç olmasa bile beyanname verilmesi zorunludur.
• Aile işletmesini devralmak: Anne, baba veya kardeşten devralınan bir işte istisna uygulanmaz.
• Stopajın da kalkacağını düşünmek: Tevkif yoluyla ödenen vergi istisnanın kapsamı dışındadır.
• Bağ-Kur desteğinin sürdüğünü varsaymak: Prim desteği kaldırıldığından primlerin zamanında ödenmesi gerekir; aksi hâlde gecikme zammı ve sağlık hizmetlerinden yararlanmada sorunlar yaşanabilir.

Profesyonel destek

Genç girişimci istisnası doğru kurgulandığında ilk üç yılda önemli bir vergi avantajı sağlar; ancak şartlardan birinin gözden kaçması avantajın tamamen kaybedilmesine yol açabilir. İhtisas Mali Müşavirlik olarak teşvik danışmanlığı kapsamında istisna şartlarınızı değerlendirebilir, şirket kuruluşu sürecinizi ve işe başlama bildirimlerini birlikte planlayabiliriz. Sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.